Ceza hukuku, toplum düzenini korumak, bireylerin hak ve özgürlüklerini güvence altına almak ve toplumsal barışı sağlamak amacıyla suç teşkil eden fiilleri tanımlayan ve bu fiillere uygulanacak yaptırımları düzenleyen bir hukuk dalıdır. İnsan davranışlarını hukuk kuralları çerçevesinde denetlemeyi amaçlayan ceza hukuku, bireylerin birbirine ve topluma zarar verebilecek eylemlerini sınırlamayı hedefler.

Ceza hukuku, kamu hukuku kapsamında değerlendirilir ve suçları önlemek, suç işleyen kişileri cezalandırmak ve toplumda adaleti sağlamak gibi temel işlevlere sahiptir. Bu bağlamda suç ve ceza kavramları, ceza hukukunun temel taşlarını oluşturur. Suç, yasalarla yasaklanmış ve cezai yaptırıma bağlanmış fiiller olarak tanımlanırken; ceza, bu fiilleri işleyen kişilere hukuk düzeni tarafından uygulanan yaptırımlardır.

Ceza hukuku iki temel alt dalda incelenir: Maddi Ceza Hukuku ve Usul Ceza Hukuku. Maddi ceza hukuku, suçların ve cezaların neler olduğunu düzenlerken; usul ceza hukuku, ceza yargılamasının nasıl yapılacağını, delillerin nasıl toplanacağını ve suçluların nasıl yargılanacağını belirler.

Bu hukuk dalının en önemli prensiplerinden biri, “Kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesidir (nullum crimen, nulla poena sine lege). Bu ilkeye göre, bir fiilin suç sayılabilmesi ve cezalandırılabilmesi için bu fiilin kanunda açıkça tanımlanmış olması gerekir. Böylece bireyler, hangi eylemlerin suç olduğunu önceden bilerek davranışlarını buna göre şekillendirebilir.